Anasayfa  I  İletişim     
 

 

TİROİD NODÜLLERİ

Tiroid bezi içinde yumrusal büyümelere nodül denir. Nodüller bazen bir tiroid lobu içinde bir tane (soliter nodüler guatr), bazen de her iki lobda iki tane veya daha fazla bulunabilir (multinoduler guatr). Tiroid nodülü gelişiminden; radyasyona maruz kalmak, sigara içmek, iyot eksikliği, stres, kullanılan ilaçlar, infeksiyon, gebelik ve genetik yapı sorumlu tutulmaktadır. Tiroid nodülü saptanma oranı hızla artmaktadır. Günümüzde hem ABD'de hem de Türkiye'de en çok saptanan endokrin teşhistir. Yalnızca muayene ile popülasyonun % 5- %10' unda nodül saptanırken bu oran boyun ultrasonografisi eklenmesiyle %20-60'a çıkmaktadır. Tiroid nodülü varlığı USG ile kanıtlanmalıdır.

Tiroid nodüllerinde risk faktörleri :

Muayene esnasında genellikle yumuşak, yutkunmakla hareket eden nodül saptanır. Bu hastaların genellikle ailelerinde de tiroid nodülu vardır. Tiroid nodüllerinin büyük çoğunluğu iyi huyludur. Tiroid nodüllerinin kanserleşme riski %1-10'dur.

Nodülün riskli olabieceğine işaret eden unsurlar: Tiroid nodülünün tek olması veya çok nodül varken en büyük nodülün 4 cm'den büyük olması, nodülün solid olması, hastanın 20 yaşın altında veya 45 yaşın üstünde olması ve erkek olması nodülün orta derece riskli olduğu anlamına gelir. Hastanın ailesinde tiroid kanseri olması, baş ve boyun bölgesine radyasyon uygulanması veya nodülün hızlı büyümesi ise riski belirgin olarak arttırır. Hastaların ses kısıklığı, yutma güçlüğü ve nefes almakta zorlanma şikayetleri, boyun muayenesinde tiroid bezinin sert ve etrafa yapışık olması veya boyunda büyümüş lenf bezi saptanması nodülün tiroid kanseri olabileceğine işaret eden ciddi bulgulardır. Bu ciddi kanser bulgularının nadir görüldüğünü belirtmekte yarar vardır. 

Tiroid nodülünün değerlendirilmesi 

Tiroid nodüllerinin belirtisi :

Tiroid nodülleri hiç belirti vermeksizin raslantısal olarak doktor muayenesi veya boyun ultrasonografisi sırasında saptanabileceği gibi, boyun ön kısmında gözle görülebilecek kadar büyük kitleler halinde de görülebilir. Nodüller bazen göğüs boşluğuna doğru büyüyerek boyunda ağırlık hissine ve zor nefes almaya yol açabilir. İçinden bazıları otonomi kazanıp hipertiroidiye yol açabilir. Nodüllerin doğal seyri önceden bilinemez.. Solid nodüller genellikle kalıcı olma eğilimindedir. Kistik nodüller ise bazen kendi içine kanayarak kendiliğinden kaybolabilir.

Tiroid fonksiyonları :

Tiroid nodülü saptanan bir hastada istenecek laboratuar tetkiki tiroid fonksiyon testleri ve boyun ultrasonografisidir. TSH normal ise yalnızca rik faktörlerine göre sitolojik inceleme gerekecektir. TSH yüksek ise hipotiroidi var demektir. Bu durumda tiroid otoantikorlarına bakmak ve nodüle iğne biyopsisi yapmak gerekir. TSH düşüklüğü otonom bir nodüle bağlı hipertiroidiye işaret eder. Yani toksik nodüler guatr var demektir. Bu nodüller otonom çalışırlar. Böyle otonom bir nodül var ise tiroid ultrasonografisinin yanı sıra tiroid sintigrafisi de istenmelidir.

Tiroid ultrasonografisi :

Tiroid nodüllerinin değerlendirilmesinde en etkin görüntüleme yöntemi tiroid ultrasonografisidir (USG). Tiroid nodülü saptanan her hastaya mutlaka yapılmalıdır. USG ucuz, radyasyon gerektirmeyen ve hastalar tarafından kolay tahammül edilen bir işlemdir.

USG de; nodülün çapı, sayısı, lokalizasyonu ve karakteri (kistik, solid, komplike) değerlendirilir. Bunun yanı sıra boyunda lenf bezi büyümesi olup olmadığını ayrıntılı olarak gösterir. Ultrasonografide nodül çapının 4 cm 'den büyük olması, nodülün içinde mikrokalsifikasyon olması, nodülün hipervasküler olması, nodül kenarının düzensiz olması, nodülün hipoekojen olması ve boyunda lenf bezi görülmesi nodulun kanser olma olasılığını arttırmaktadır. Bu özelliklere sahip nodüllere iğne ile biopsi yapılmalıdır.

İnce iğne biopsisi (İAB) :

Genel olarak bir cm'den büyük nodüllere, hızla büyüyen nodüllere veya USG' de şüpheli olarak değerlendirilen tüm nodüllere, ince iğne biopsisi yapılmalıdır (İAB). İAB' nin sonucu iyi huylu (selim) ise nodül takip edilir. Şüpheli veya kötü huylu (habis) ise ameliyat kararı verilir.

Tiroid sintigrafisi :

Tiroid bezinin ve nodülün fonksiyonel aktivitesini gösterir. Ötiroid veya hipotiroidili hastalarda tiroid sintigrafisi yapılmasına gerek yoktur. TSH düşük hastalarda sintigrafi yapılarak nodülün ve tiroid bezinin fonksiyonları araştırılır. İyonize radyasyon içerdiğinden gebelerde ve süt veren kadınlarda yapılmamalıdır.

Tiroglobülin, calcitonin, tiroid otoantikorları, tomografi, MR veya PET - CT yapılıp yapılmayacagına hastanın durumuna göre hekim karar vermelidir.

Tiroid nodüllerinin takibi :

Ötiroid nodüllerin İAB sonucu iyi huylu ise nodül takibe alınabilir. Bu tip nodüllerin takibi; klinik, sitolojik ve USG bulgularına göre belirlenmektedir. Genellikle 6-18 ayda bir kontrol edilmelidir. Kontrollerde; anamnez, muyene, USG ve TSH düzeyi kontrol edilmelidir. USG' de belirgin büyüme saptanır ise (nodülün ilk hacminin % 20'si veya daha fazla büyümesi veya nodülün 2 mm' den fazla büyümesi) İAB tekrarlanmalıdır. Takip edilecek nodülün iyi huylu olduğundan emin olunmalıdır. Her hangi bir şüphede cerrahiye yönlendirilmelidir.

Tiroid nodüllerinin tedavisi :

İyi huylu nodüllerin tiroksin (tiroid hormonu) verilerek küçültülmesi veya büyümesinin durdurulması amaçlanmıştır. Ancak tiroksin vererek istenen sonuç alınamamıştır. Tiroid hormonu verilmesi nodülü küçültmemekte ancak tiroid bezinde atrofiye yol açmaktadır. Sonuç olarak tiroid bezinin boyutu küçülmekte fakat nodüller etkilenmemektedir. Bunun yanı sıra tiroksin kullanmanın taşikardi ve kemik erimesi gibin ciddi yan etkileri vardır. Bu nedenle tiroid nodülleri tedavisinde tiroksin kullanmak önerilmemektedir.

Tedavi planı; hastanın yaşı, cinsiyeti ve nodülün özelliklerine (sayısı, çapı, sitolojisi ve aktivitesine) göre değişir. Nodül ötiroid fakat estetik bozukluğa yol açıyor ise hasta tecihi olarak ameliyat edilebilir. Yine bası yakınmaları var ise ameliyat kararı verilmelidir. Ayrıca nodül toksik ise, veya nodülün iğne biopsisi şüpheli veya kanser olarak rapor edilmiş ise cerrahi kararı verilmelidir.
     Tüm Hakları Prof. Dr. Mehmet MİHMANLI'ya Aittir